Klucz odpowiedzi drukuje się na osobnej stronie, więc możesz go zatrzymać dla siebie. Drukuje się w czerni i bieli na A4 lub Letter.
TerraPrinter dla szkół · Karta pracy · Wiek 11–16 lat
Powstawanie gór: gdy zderzają się płyty
Imię i nazwisko Klasa Data
Gdy napierają na siebie dwie płyty niosące kontynenty, żadna nie zanurza się łatwo. Skała jest ściskana, fałdowana i wypiętrzana w góry. Porównaj młode pasmo górskie ze starym, korzystając z modeli Mount Everestu i Valley and Ridge w Pensylwanii.
TerraPrinter Classroom, CC BY 4.0: można swobodnie kopiować i dostosowywać z podaniem źródła.
TerraPrinter dla szkół · Dla nauczyciela
Klucz odpowiedzi: Powstawanie gór: gdy zderzają się płyty
Cele nauczania
Opisać, co dzieje się tam, gdzie zderzają się dwa kontynenty.
Wyjaśnić, jak warstwy skalne są fałdowane i wypiętrzane w góry.
Porównać młode, wysokie góry ze starymi, zniszczonymi i wyjaśnić różnicę erozją.
Odpowiedzi
Himalaje wciąż powstają. Płyta indyjska napiera na płytę eurazjatycką. W którym kierunku przesuwają się Indie?Na północ (mniej więcej na północny wschód z odchyleniem ku północy), około 4–5 cm rocznie. Zderzenie zaczęło się około 50 milionów lat temu.
Znajdź na modelu szczyt Everestu. Ile głównych grani odchodzi od szczytu? Opisz jego kształt.Trzy główne granie (północno-wschodnia, południowo-wschodnia i zachodnia), z trzema ścianami między nimi, więc szczyt ma kształt trójściennej piramidy.
Skała przy szczycie Everestu to wapień ze skamieniałościami morskich stworzeń. Jak skała z dna morskiego mogła trafić na dach świata?Powstała z warstw muszli i mułu na dnie oceanu, który leżał między Indiami a Azją. Gdy płyty się zderzyły, warstwy zostały ściśnięte, sfałdowane i wypiętrzone w góry.
Everest ma 8849 m wysokości i wciąż jest wypychany w górę o kilka milimetrów rocznie. Gdyby rósł o 4 mm rocznie, o ile byłby wyższy po 10 000 lat?40 000 mm = 40 m. (W rzeczywistości erozja częściowo to niweluje).
Przyjrzyj się modelowi Pensylwanii. Opisz układ grzbietów i dolin.Długie, wąskie grzbiety ułożone obok siebie, biegnące z południowego zachodu na północny wschód, z długimi dolinami pomiędzy. Miejscami grzbiet zawraca ostrym łukiem tam, gdzie fałd zanurza się w ziemię. Rzeki przecinają grzbiety wąskimi przełomami.
Grzbiety to twardy piaskowiec. Doliny to bardziej miękkie łupki i wapienie. Wyjaśnij, dlaczego twarda skała zostaje w postaci grzbietów.Deszcz, rzeki i mróz niszczą miękką skałę szybciej niż twardą. Przez miliony lat miękkie warstwy zostają zniszczone i tworzą doliny, a twarde zostają jako grzbiety.
Narysuj warstwy skalne przed ściśnięciem z obu stron i po nim. Podpisz: fałd wypukły (antyklina), fałd wklęsły (synklina) i strzałki nacisku.Przed: płaskie, poziome warstwy. Po: warstwy wyginają się w fale; wybrzuszenia to antykliny, a wgłębienia to synkliny. Strzałki z obu stron skierowane do środka.
Appalachy powstały około 300 milionów lat temu i były kiedyś znacznie wyższe. Dlaczego są dziś o tyle niższe od Himalajów?Od setek milionów lat niszczą je deszcz, rzeki, lód i mróz, a żadne zderzenie już ich nie wypycha. Himalaje są młode i wciąż się wypiętrzają.
Przed lekcją
Wydrukuj modele o szerokości 150 mm, z warstwami 0,2 mm, wypełnieniem 10–15%, bez podpór. Everest jest w prawdziwej skali (1×): nie potrzebuje pomocy, by wyglądać wysoko, i daje wysoki wydruk, więc licz się z drukiem przez całą noc. Grzbiety w Pensylwanii mają tylko kilkaset metrów wysokości, więc są narysowane 3× wyżej, aby było je widać. Pomiary na karcie zakładają rozmiar 150 mm. Zmierzone przez uczniów wartości będą się nieco różnić zależnie od sposobu pomiaru. Pytania do dyskusji i ćwiczenie praktyczne do tego tematu: terraprinter.com/classroom/#mountain-building
